Kentsel Dönüşüm Mevzuatı

Kentsel dönüşüm mevzuatı, 6306 sayılı kanun kapsamında değerlendirilmektedir. Türkiye’nin coğrafi konum açısından yüksek riskli deprem bölgesinde yer alması, bu kanunun çıkarılmasını zorunlu kılmıştır. 16 Mayıs 2012 tarihinde anayasaya eklenen kanunun amacı “riskli yapılar ile riskli alan ve rezerv yapı alanlarının tespitine, riskli yapıların yıktırılmasına, yapılacak planlamaya, dönüştürmeye tabi tutulacak taşınmazların değerinin tespitine, hak sahibi olacaklarla yapılacak anlaşmaya ve yapılacak yardımlara, yeniden yapılacak yapılara ve 6306 sayılı Kanun kapsamındaki diğer uygulamalara ilişkin usûl ve esasları belirlemektir.” olarak tanımlanmıştır.

Kentsel dönüşüm kanunu olarak da bilinen 6306 sayılı kanun, afet riski altında bulunan yapıların ve arazilerin, sağlıklı ve güvenli yaşam alanlarına dönüştürülmesini içermektedir. Tektaş uzman kadrosu ile danışmanlık, kentsel dönüşüm, bina güçlendirme hizmeti vermektedir.

Kentsel Dönüşüm Mevzuatı Kapsamında Riskli Yapıların Yıkılması

6306 sayılı kanun kapsamında, riskli olduğu tespit edilen yapılar için ivedilikle gerekli önlemlerin alınması gerekir. Kanun, kat maliklerinin anlaşmasını konusunda teşvik etmektedir. Öncelikle riskli olduğu düşünülen bina için risk tespit raporu alınmalıdır. Rapor sonucuna bağlı olarak kat maliklerinin 3’te 2’sinin onayı alınmalıdır. Anlaşma sağlanan hak sahiplerine geçici konut, işyeri tahsisi ve kira yardımı yapılabileceği kanun ile belirtilmiştir. Riskli yapıların yıktırılması için maliklerine 60 gün süre verilir. Daha sonra belediye tarafından kat maliklerine bedeli hak sahiplerinden alınmak üzere yıkımın belediye tarafından yapacağını bildiren bir yazı gönderilir ve yine bir ek süre tanınır. Bu süre içerisinde de yapının kat malikleri tarafından yıktırılmaması sonucunda idari makamlar olaya el koymaktadır. Kentsel dönüşüm mevzuatı kapsamında ilgili belediyeler tarafından yıkım başlatılır.

Kat maliklerinin çoğunluk oylarının sağlanmaması halinde çoğunluğa katılmayanların payları, anlaşma sağlayan diğer paydaşlara açık arttırma usulü ile satılmaktadır. Satılamayan paylar bakanlık tarafından kamulaştırılabilir.

Kentsel Dönüşüm Mevzuatı Kapsamında Taşınmazın Değeri ve Uygulama Hak Sahipliği

1999 yılında yaşanan büyük depremde yaklaşık 17.000 kişinin hayatını kaybettiği tespit edilmiştir. Türkiye’nin deprem bölgesinde bulunması göz önüne alındığında, yapıların bu doğal afete karşı dayanıklı olması gerekmektedir. Bu nedenle Türkiye için deprem, artık kader olmaktan çok daha öteye geçmiş ve heran hazır olunması gereken bir gerçek haline gelmiştir. 6306 sayılı kanun, deprem riski sebebiyle riskli alanların ve yapıların acilen kentsel dönüşüm kapsamına girmesini içermektedir. Doğal afet riskinin azaltılmasına karşı devlet tarafından alınmış önemli bir kanundur.

Kentsel dönüşüm mevzuatı kapsamında taşınmazların değerinin tespiti ve uygulama alanındaki hak sahipliği de ele alınmıştır.

6306 Sayılı Kanun, 4. Bölüm, Madde 12: “Taşınmazın değeri; taşınmaz değerleme konusunda uzman kişi, kurum veya kuruluşlardan bilgi alınarak ve mahallin emlak alım satım bürolarından alınacak bilgilerden de faydalanılarak, 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11 inci maddesindeki esaslara göre tespit edilir.”

6306 Sayılı Kanun, 4. Bölüm, Madde 13: “Yapılacak konut ve işyerlerinin niteliği ve büyüklüğü ilgili kurumca belirlenmek kaydıyla, uygulama alanındaki taşınmaz maliklerine öncelikle uygulama alanında yapılacak olan konut ve işyerlerinden verilmek üzere bunlarla sözleşme akdedilir.

Yukarıda yer alan iki madde ile kat maliklerinin hakları da kanun kapsamında gözetilmiştir.